Wie geldt als 'poortwachter'
De DMA richt zich op bedrijven die specifieke drempels halen: jaaromzet in de EU, beurswaarde en aantal gebruikers. Sinds 2024 zijn onder meer Apple, Alphabet (Google), Amazon, Meta, Microsoft, ByteDance (TikTok) en Booking aangewezen als poortwachter. Voor elk zijn specifieke 'kernplatformdiensten' aangewezen (bijv. de App Store, iOS en Safari van Apple; Search, Android en Chrome van Google).
Kleinere bedrijven vallen er niet onder, en daarom gaat het gesprek vooral over de grote zeven.
Wat poortwachters moeten doen
De verplichtingen zijn uitgebreid. De belangrijkste voor browsers en apps:
- Appwinkels van derden en directe downloads toestaan op iOS (Apple) en Android (Google).
- Alternatieve betaalmethoden toestaan voor aankopen in apps.
- Alternatieve browserengines toestaan op iOS: de oude regel van Apple dat elke iOS-browser WebKit moet gebruiken, geldt niet meer in de EU.
- Geen voorkeursbehandeling van eigen diensten in zoekresultaten (bijv. Google Search die Google-producten boven concurrenten zet).
- Zakelijke gebruikers vrij laten communiceren met hun klanten over prijzen en aanbiedingen buiten het platform.
- Interoperabiliteit voor berichtendiensten (WhatsApp / Messenger van Meta moeten clients van derden toestaan).
Wat het betekent voor browsers
Specifiek voor browsers doet de DMA twee dingen:
- Op iOS moet Apple alternatieve browserengines toestaan (Chromium, Gecko enz.). Vóór de DMA moest elke browser op iOS de WebKit-engine van Apple gebruiken, ook als hij Chrome of Firefox heette. Nu (alleen in de EU) is dat niet meer verplicht.
- Apple, Google en Microsoft moeten gebruikers bij het instellen van een nieuw apparaat een 'keuzescherm' tonen voor de standaardbrowser. Daarom vraagt de eerste installatie van iOS / Android in de EU nu om 'kies je standaardbrowser' uit een lijst, in plaats van stilletjes Safari of Chrome te kiezen.
Hoe goed het in de praktijk werkt
Wisselend. Apple probeerde eerst aan de DMA te voldoen met een 'Core Technology Fee' die volgens critici appwinkels van derden commercieel onmogelijk maakte. De EU duwde terug en Apple paste de regeling aan. De keuze voor een eigen browserengine komt traag op gang: Chrome en Firefox zeiden allebei Chromium / Gecko op iOS in de EU uit te brengen, maar liepen tegen test- en contractvereisten van Apple aan die de lancering vertraagden.
De keuzeschermen zijn uitgerold en werken grotendeels. Browserontwikkelaars melden een duidelijke toename van installaties via de keuzeschermen.
Op lange termijn: de DMA is het eerste grote juridische kader dat de macht van poortwachters echt inperkt. Ook al verloopt de uitvoering rommelig, het juridische precedent is echt.